Ngày 03/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế, phòng ngừa tiêu cực, tham nhũng, lãng phí và nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.
Theo Chỉ thị, mặc dù hệ thống pháp luật về đấu thầu đã từng bước được hoàn thiện, nhưng tại một số cơ quan, đơn vị vẫn còn xảy ra tình trạng thiếu công khai, minh bạch, thông thầu, can thiệp trái quy định, chậm tiến độ thực hiện hợp đồng, chất lượng công trình và dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng né tránh trách nhiệm, đùn đẩy công việc và chưa thực hiện đầy đủ thẩm quyền được phân cấp.
Để khắc phục các tồn tại trên, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty và doanh nghiệp nhà nước tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:
– Rà soát toàn diện công tác quản lý đầu tư, xây dựng, mua sắm từ khâu chuẩn bị dự án đến nghiệm thu, thanh quyết toán, bảo đảm hiệu quả đầu tư và tuân thủ quy định pháp luật.
– Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả thực hiện công tác đấu thầu; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm và lãng phí.
– Thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu; thực hiện nguyên tắc “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.
– Xác định giá gói thầu đúng, đủ, sát thực tế thị trường; nghiêm cấm hành vi cố ý lập giá gói thầu không phù hợp nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.
– Kiểm soát chặt chẽ việc áp dụng chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư và các trường hợp lựa chọn nhà thầu đặc biệt; tuyệt đối không lợi dụng cơ chế này để tạo lợi thế cho các nhà thầu “thân hữu”, quen biết hoặc hình thành cơ chế “xin – cho”.
– Nâng cao chất lượng lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu; không đưa các tiêu chí mang tính định hướng, hạn chế cạnh tranh hoặc tạo lợi thế cho một số nhà thầu cụ thể.
– Tăng cường quản lý thực hiện hợp đồng; kiểm soát chặt chẽ việc tạm ứng, thanh toán, sử dụng nhà thầu phụ, chuyển nhượng thầu; xử lý nghiêm các hành vi gian lận, hợp thức hóa hồ sơ, nghiệm thu khống hoặc làm sai lệch kết quả thực hiện hợp đồng.
– Giải quyết kịp thời các kiến nghị, khiếu nại trong đấu thầu theo đúng quy định; không để kéo dài, gây ảnh hưởng đến tiến độ dự án và môi trường cạnh tranh lành mạnh.
– Thực hiện đầy đủ việc công khai, cập nhật thông tin đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia; nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát xã hội.
– Đẩy mạnh mua sắm tập trung và đấu thầu qua mạng nhằm tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
– Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với các gói thầu, dự án có giá trị lớn, dự án áp dụng chỉ định thầu hoặc có nhiều phản ánh, kiến nghị.
– Nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác đấu thầu đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân có liên quan phải nghiêm túc triển khai thực hiện, bảo đảm hoạt động đấu thầu được thực hiện công khai, minh bạch, cạnh tranh, hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng đầu tư công, phòng chống thất thoát, lãng phí và sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.
